Fuq perjodu ta’ aktar minn 30 sena, Ġużeppi Spagnol kiteb madwar 300 fatt biex jagħnnihom huwa stess. Fit-tieni serata ta’ Fesgħana se nisimgħu l-fatt tiegħu dwar Fredu Abela ż-Żejtuni, għannej magħruf u maħbub li miet f’Diċembru tal-2024.
Żeppi Spagnol i huwa wieħed mill-aktar interpreti prominenti tal-għana tal-fatt f’Malta, il-forma ta’ narrattiva tal-għana Malti li tirrakkonta ġrajjiet vera f’vers poetiku. Imwieled iż-Żejtun fl-1950 u magħruf ukoll bħala l-Kelba/ Iż-Żejtuni, Spagnol qatta’ għexieren ta’ snin jiddokumenta l-istorja soċjali Maltija permezz tal-għana.
Il-mod kif jikteb fatt jixbah xogħol ta’ riċerka: jinvestiga l-avvenimenti b’attenzjoni, jitkellem ma’ familji involuti u jiġbor informazzjoni dettaljata qabel jittrasforma l-istorja f’għanja narrattiva twila li kultant tista’ ddum aktar minn nofs siegħa. Permezz ta’ dan il-metodu jiżgura li l-għanjiet jibqgħu fidili għall-fatti filwaqt li jaqbdu l-piż emozzjonali tal-ġrajjiet li jirrakkontaw.
Matul karriera ta’ tul ta’ aktar minn tletin sena, Spagnol kiteb numru kbir ta’ fatti dwar traġedji, avvenimenti storiċi u figuri magħrufa fis-soċjetà Maltija, speċjalment għannejja magħrufa. Ir-repertorju tiegħu jinkludi għanjiet dwar avvenimenti bħal l-isplużjoni tat-tanker Um El-Faroud, it-traġedja tad-dgħajsa tas-sajd Simshar, id-diżgrazzja tal-Vulcan f’Ħaż Żabbar u mumenti oħra sinifikanti fl-istorja reċenti ta’ Malta, bħall-pandemija tal-Coronavirus.
Spagnol jibqa’ figura attiva fil-komunità tal-għana bħala għannej u daqqaq. Permezz tal-prestazzjonijiet u l-kompożizzjonijiet tiegħu, ikompli jħares u jwassal tradizzjoni li fiha l-istejjer, il-memorja u l-mużika jingħaqdu biex jiddokumentaw il-ħajja u l-esperjenzi tal-komunitajiet Maltin.
References:
https://timesofmalta.com/article/zeppi-spagnol-ghana-fatt-maltese-folk-music.1121984 http://www.m3p.com.mt/wiki/%C5%BBeppi_Spagnol_il-Kelba
Performances by the artist: